İspanya’nın iş hayatında bir ilke imza atarak yasalaştırdığı ücretli regl izni uygulamasında ilk yıl geride kaldı. Resmi veriler ve uzman analizleri, sistemin önündeki bürokratik ve kültürel engelleri ortaya koyuyor.
Çalışma hayatı ve sosyal güvenlik mevzuatlarında köklü bir değişime giden İspanya, şiddetli regl ağrısı yaşayan çalışanlara yönelik yasal düzenlemeyi geçtiğimiz yıl yürürlüğe koydu. Yeni modelle birlikte regl döngüsü, Avrupa’da ilk kez iş hayatının resmî ve hukuki bir konusu haline getirildi. Yasaya göre, şiddetli regl semptomları gösteren çalışanlar, doktor onayı almak şartıyla sosyal güvenlik sistemi tarafından karşılanan ücretli regl izni hakkından faydalanabiliyor. Ayda 3 gün olarak belirlenen bu yasal hakkın, tıbbi gerekçelerin belgelenmesi durumunda 5 güne kadar uzatılmasına da olanak tanınıyor.
İlk Yıl Raporu: Uygulama Neden Beklentilerin Altında Kaldı?
Büyük yankı uyandıran yasanın yürürlükteki ilk yılı tamamlanırken, izni kullanan çalışan sayısının tahmin edilen oranların altında kaldığı açıklandı. Sektör uzmanları ve hukukçular, bu durumun temelinde iki büyük bariyerin yer aldığını belirtiyor:
-
Bürokratik Süreçlerin Zorluğu: Sağlık kurumlarından doktor onaylı rapor alma mekanizmasının çalışanlar açısından pratik olmaması ve operasyonel yük getirmesi.
-
Kariyer ve Etiketlenme Kaygısı: Kadın çalışanların, bu yasal hakkı kullandıklarında işyerinde negatif ayrımcılığa uğrama, “etiketlenme” veya kariyer basamaklarında dezavantajlı duruma düşme korkusu yaşamaları.
Küresel Mevzuatlarda Regl İzni Modelleri
İspanya’nın Avrupa genelinde öncülük ettiği bu düzenleme, dünya genelinde farklı yasal formlarda uygulanıyor. Küresel ölçekteki diğer ülke mevzuatlarında durum şu şekilde kronolojilendiriliyor:
-
Endonezya: Kadın çalışanlara her ay iki gün yasal regl izni hakkı tanıyor.
-
Japonya: 1947 yılından bu yana mevzuatında bu izne yer veriyor, ancak yasa iznin ücretli olmasını zorunlu kılmıyor.
-
Güney Kore: İş kanunu kapsamında, yasal hakkı olan regl iznini kullanmayan çalışanlara dönemsel olarak ek ödeme gerçekleştirilmesini zorunlu tutuyor.
-
Zambiya: “Annesel İzin” olarak da bilinen modelle, tüm kadın çalışanlara her ay bir gün şartsız yasal izin hakkı sunuyor.
Kamusal mevzuatların yanı sıra, iş dünyasının küresel aktörlerinden Zomato ve Coexist gibi çok uluslu şirketler de devletlerin yasal adımlarını beklemeden, kendi iç tüzükleriyle çalışanlarına ücretli regl izni hakkı tanıyan öncü kurumlar arasında yer alıyor.
Dünya genelindeki yasal reformları, iş dünyasını etkileyen küresel mevzuat değişikliklerini ve son dakika gelişmelerini buradan takip edebilirsiniz.
